Kıta Sahanlığı

0
2544

Kıta Sahanlığı (sahan=derinliği az olan kap) jeolojik açıdan bir kıtanın okyanus ve denizler altındaki uzantısıdır. Kıtanın kıyısından Kıtasal Yamaç’a kadar olan kısım Kıta Sahanlığı’nı oluşturur. Kıta Sahanlığı okyanusların en dibi olan bentik bölge gibi canlı yaşamının yoğun olduğu bölgedir.

Coğrafi Kıta Sahanlığı ise devletler arasında hukuksal olarak belirlenmiş Kıta Sahanlığı farklıdır. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi‘ne göre kıta sahanlığı kıyının bittiği yerden 200 deniz mili uzaklığa kadar uzanan alandır. Eğer jeolojik kıta sahanlığı daha fazla bir mesafede yer alıyorsa, toplamda 350 deniz milini geçmeyecek bir biçimde kıta sahanlığı düzenlenir.

Bu sözleşmeye göre kıtanın kıyısında yer alan devlet, kıta sahanlığı üzerinde yapılacak herhangi bir harekette (deniz altı araştırmaları, yeraltı kaynakları, hidrokarbon çıkarımı, vs.) bulunma özgürlüğüne sahiptir.

Kıta Sahanlığı dar bir deniz alanına sahip olan kıyı devletleri arasında hem ekonomik hem de askeri sorunlar doğurabilmektedir. Bu sorunlar kimi zaman kıtaya yakın bir ada devletiyle de yaşanır. Bu durumda (klasik 200 mil uygulamasının sağlanamadığı) devletler kendi aralarında bu meseleyi çözüme kavuşturmalıdırlar.  Türkiye ve Yunanistan arasında ilgili bir nedenden dolayı kıta sahanlığı sorunu konusunda anlaşmazlık devam etmektedir. Ege Denizi’ndeki adaların çoğu Yunanistan’a bağlı olduğundan, ada yakınlarında aslında Türk Kıta Sahanlığı alanında bulunan deniz bölgesinin Türkiye tarafından kullanılmasına Yunanistan karşı çıkmış ve meseleyi uluslararası kurumlara (uluslararası adalet divanı) taşımıştır.

 

Mavi ile gösterilen kısımlar Kıta Sahanlıklarıdır. Gördülüğü gibi daha geniş kıtalara sahip olan Kuzey yarımkürede, kıta sahanlığının kapladığı alan daha geniştir. Kaynak: http://www.ngdc.noaa.gov/mgg/image/2minrelief.html

 

 

Bir yorum bırakın